Rente en woningmarkt

CDA wil de aftrek afschaffen

Het CDA wil de hypotheekrenteaftrek afschaffen, zei Bontenbal in zijn HJ Schoo-lezing. Zonder afbouwpad. Zo reken je je eigen offerte hierop door.

Een jong stel aan tafel bij een adviseur met een maquette van een huis, achter hen een oudere huiseigenaar met een geldzak bij een stijgende grafiek

Twee starters zitten aan tafel bij een adviseur met een maandlast die net past. In dezelfde week zegt de leider van het CDA dat de aftrek die dat “net past” mogelijk maakt, ter discussie moet. Niet volgend jaar, niet met een datum erbij, maar hardop.

Henri Bontenbal opende het politieke jaar met de HJ Schoo-lezing. De fiscale behandeling van de eigen woning moet volgens het CDA soberder, en daaronder valt afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Bontenbal zei dat de discussie daarover gevoerd moet durven worden, meldt de Hypotheek Businessclub op basis van De Telegraaf. Een tempo waarin de regeling zou moeten worden afgebouwd, gaf hij niet.

Box 2, de papieren schenking en de golf aan erfenissen

De aftrek stond in de lezing niet op zichzelf. Bontenbal plaatste hem in een verhaal over vermogen: koopwoningen zijn hard in waarde gestegen, wat goed nieuws is voor wie al een huis heeft en de stap voor huurders en starters juist groter maakt. Daarnaast wil hij het oneigenlijk gebruik van box 2 aanpakken, met als voorbeeld het lenen uit de eigen bv voor privé-investeringen, en constructies in de erf- en schenkbelasting aanpassen. Hij noemt daarbij de schenking op papier, die dit jaar voor het eerst op de lijst met opmerkelijke belastingconstructies staat. Een uitwerking of nieuwe tarieven noemde hij niet, schrijft Fiscaal Vanmorgen.

Een debat zonder afbouwpad is de duurste variant

Ons oordeel gaat over het beleid, niet over jouw keuze. Een aangekondigd debat zonder tempo en zonder overgangsregeling is voor de woningmarkt slechter dan zowel houden als afschaffen. Wie nu een offerte tekent voor twintig jaar, rekent met een aftrek waarvan de politiek zegt dat hij misschien verdwijnt, zonder te zeggen wanneer of hoe snel. Dat is precies de onzekerheid die mensen laat kiezen voor een kortere rentevaste periode dan bij hun situatie past.

De aftrek wordt al jaren afgebouwd via het aftrekpercentage, en het effect daarvan zie je terug in de netto maandlast van elke nieuwe hypotheek. Wat ontbreekt is de volgende stap op papier. Zolang die er niet is, koopt niemand er iets voor dat een partijleider de discussie “durft” te voeren.

De analyse achter het voorstel klopt wel

Het ongemakkelijke deel voor wie, zoals wij, om duidelijkheid roept: Bontenbals diagnose is niet zomaar politiek. Dat vermogen zwaarder gaat wegen dan inkomen bij het kopen van een huis is in elk adviesgesprek zichtbaar. De starter met ouders die meebetalen wint het van de starter met hetzelfde salaris en geen schenking. Wie de aftrek onaangeroerd wil laten, moet uitleggen hoe dat verschil dan kleiner wordt, en dat antwoord ligt er ook niet.

Het verschil tussen bruto en netto is precies de inzet van dit debat

Praktisch, en vanavond te doen als je een voorstel op tafel hebt liggen: pak je hypotheekofferte erbij en zet de bruto maandlast naast de netto maandlast. Het verschil tussen die twee is precies het bedrag dat in dit debat ter discussie staat. Weet je dat bedrag, dan weet je ook of jouw begroting een politiek besluit aankan, en zo niet, welke knop je nog hebt. In wat een modaal inkomen dit jaar kan kopen staan de bedragen waar starters mee rekenen, en wie al eigenaar is vindt in oversluiten na waardestijging hoe een hogere woningwaarde de opslag beïnvloedt. Kost oversluiten je een boete, lees dan eerst of die boeterente aftrekbaar is.

Prinsjesdag is het eerste moment met cijfers

In het regeerakkoord staat dat de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd blijft, terwijl zowel CDA als D66 afbouw van de aftrek in hun verkiezingsprogramma hebben staan. Op Prinsjesdag wordt zichtbaar of dat zo blijft of dat er alsnog een richting in de stukken staat. Staat er niets over een afbouwpad, dan is deze lezing vooral een verkiezingsprogramma dat hardop wordt voorgelezen.